Cassini, Sıvı Metan’ın Saturn’ün Uydusu Titan’da Derin Vadiler Oluşturduğunu Ortaya Çıkardı

Cassini, Sıvı Metan’ın Saturn’ün Uydusu Titan’da Derin Vadiler Oluşturduğunu Ortaya Çıkardı

İlk defa bilim adamları NASA’nın Cassini uzay aracından alınan verileri kullanarak Satürn’ün uydusu Titan’da oluşan vadiler boyunca akan sıvı metan belirlediler.

İlk defa bilim adamları NASA’nın Cassini uzay aracından alınan verileri kullanarak Satürn’ün uydusu Titan’da oluşan vadiler boyunca akan sıvı metan belirlediler.

Bulgular Titan’ı gittikçe artan şekilde dinamik, coğrafik olarak büyüleyici bir dünya olarak göstermektedir. Belki de bu dünya mikrobiyal hayata sıcak bakıyordur.

Titan Satürn’ın halka uydularının en büyüğüdür, cüce gezegen Plüton’dan daha büyük ve Merkür’den çap olarak daha geniştir. Ayrıca güneş sisteminin katı gezegenleri arasında kavurucu Venüs’ün altında ve Dünya’nın üstünde yer alarak ikinci en kalın atmosfere sahip gezegendir.

Bilim adamları Titan’ın kutuplarına yakın yerlerde oluşmuş göl ve deniz kanıtları buldu-bu da onu güneş sisteminde yüzeyinde sıvı bulunduran nadir katı gezegenlerden biri yapıyor. (Jüpiter’in uydusu Europa e Satürn’ün uydusu Enceladus’un yeraltı denizleri yada okyanusları olduğu düşünülmektedir.) Ama temel farklılık şu: Titan’ın gölleri suyla değil tamamen metanla dolu. Metan Dünya koşullarında sadece gaz halde bulunur ama Titan’da hava o kadar soğuktur ki ( yaklaşık eksi 145 derece) metan uydunun yüzeyince sabit sıvı olarak durabilir. Bu sırada su o kadar soğuktur ki kaya gibi katıdır.

Jet Propulsion Laboratuvarında gezegen jeoloğu olarak çalışan Rosaly Lopes, "Bu ana detay haricinde Titan’ın bazı kesimleri oldukça benzerdir" diyor .

“İşin ilginç yanı Titan Dünya’ya çok benziyor... Bir çok önemli farklılıklar olmasına rağmen jeolojisi hemen hemen aynı” diyor Lopes. “Titan’ın uzak bir güneş sisteminin Dünyası olduğunu söyleyebiliriz.”

 

Sıvı Metan’ın Saturn’ün Uydusu Titan’da Derin Vadiler Oluşturduğu Ortaya Çıkarıldı

 

Avrupalı Huygen uzay roketi 2004’ün sonlarında Cassini’den ayrıldığında ve 2005’in başlarında Titan’a iniş yaptığında kendi gezegenimizdeki nehirlerde suyun cilaladığı taşlara benzer buzlu çakıllar buldu.

2012’de bilim adamları Cassini’nin Ligeia Mare’ye, Titan’ın ikinci büyük denizine, akan Vid Flumina adında 400 kilometre uzunluğunda bir metan nehri belirlediğini duyurdular. Nehrin kollarına ayrılan kanallar vadilere benzetilmiştir ama araştırmacılar içlerinden bir şey akıp akmadığı konusunda net bir şey söyleyememiştir.

Bu bir gölge etkisi olabilir; kanalları sıvı metandan ziyade güçlü bir ışık emici madde doldurmuş olabilir. Ve her şeye rağmen sırf bir şey Dünya’da görülen bir özelliğe benziyor diye aynı karasal süreç sonucu oluşmuş olmayabilir.

Bu gizemi çözmek için uluslararası bir araştırmacı grubu hangi yüzeyin katı hangisinin ise yumuşak sıvı olduğunu saptamak için Cassini’nin yüzeye temas eden ekipmanlarını radarla incelemiştir.

Bilim adamları vadi duvarlarının en az 40 derece hızla yükseldiğini ve 0,60 metre dibe dalmış olduğunu buldular. Sekiz geçidin Vid Flumina’dan akarak kuzey denizine doğru yol alırken akan metan tarafından oluşmuş olması muhtemel.

“Çalışmamız Titan vadilerinden akan sıvının tespiti ve nitelendirmesine dair ilk doğrudan rapordur.” Diyor çalışmanın yazarları. “Bu tür hidrolojik özelliklerin oluşumuna neden olan süreçleri anlamak Titan’ın evrimi ve şu anki jeomorfolojisini anlama konusunda çok önemlidir. Her şeye rağmen Titan’daki her kutup arazisi evrim modeli Mare’e akan bu kadar büyük oyuk halinde, yüzlerce metre derinliğindeki vadilerin oluşumunu açıklamalıdır.”

Titan’ın yapısı belki de Dünya’nınkinden çok farklıdır ama metan ve etan hidrokarbonları gibi birçok organik molekülleri var. Kulağa her ne kadar tuhaf gelse de bu, mikrobiyal yaşamın buradan kaynaklanma ihtimali olduğu anlamına gelmektedir fakat bu muhtemelen Dünya’daki her şeyden oldukça farklı görünümdedir.

Lopes “Bunun bildiğimiz anlamda hayat olduğunu yada güneş sisteminde yaşamın bulunduğu bir yer olduğunu söylemiyorum ama aday yerlerden biri olduğu da kesin.” diyor. “Yaşanılabilirliği incelemek için ilginç bir yer olabilir ama daha bu incelemeyi yapmamız gerekiyor.”

Bilim adamları Cassini’nin yolladığı verileri incelemeye devam edecek. Yine de, gezegenin jeolojisi ve potansiyel yaşanılabilirliğini daha derinlemesine anlamak için yapılacak olan soğuk uydunun yüzeyine inip onu inceleme görevi biraz bekleyebilir.

Göreve çıkılacak bir sonraki uydu, kimileri tarafından güneş gezegenindeki uzaylı mikrobiyal yaşam ihtimali en yüksel olduğu düşünülen Jüpiter’in buzlu uydusu Europa olacak.

 

 

Kaynak

Bu haberi okuyanlar bunları da okudu
Sende Yorumla...
Kalan karakter sayısı : 500
Doğancan Ö.     2017-02-07 Titan uydusu keşfedilmeyi bekleyen çok ilginç özelliklere sahip.Umarım en yakın zamanda seyyar bir keşif aracı yollanır ama kendisine has zorlukları var...
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR X
Şevket Altuğ’dan Haber Var
Şevket Altuğ’dan Haber Var
41 Yıllık Şamdan Sezen Aksu’nun Kanlıca Yalısına Taşınıyor
41 Yıllık Şamdan Sezen Aksu’nun Kanlıca Yalısına Taşınıyor